Sam e

SAM

S-adenosyl methionine

Biochemisch is SAMe  betrokken bij diverse pathways, w.o. het  homocysteinemetabolisme, vanwege zijn eigenschap als methyldonor en transsulfurerende eigenschappen (overdragen van zwavel aan andere moleculen).

Praktisch gezien weerspiegelt deze eigenschap in diverse gebieden zoals:

1.      Leverontgifting.

2.      Detoxificatie zware metalen

3.      Hepatitis

4.      Alzheimer

5.      ALS (Amyotrofe laterale sclerose)

6.      Fibromyalgie

7.      Artritis

8.      AIDS

9.      Spierdystrofie

SAMe is terug te vinden in elke cel van ons lichaam en wordt gemaakt uit methionine door tussenkomst van  ATP (adenosinetrifosfaat, een molecule waar het lichaam energie uit genereert). Foliumzuur, vitamine B12 en trimethylglycine spelen eveneens een rol bij de synthese van SAMe . SAMe is ook betrokken bij diverse cellulaire biochemische pathways van de replicatie van erfelijk materiaal tot de productie van melatonine en fosfatidylcholine. SAMe speelt derhalve een rol in talrijke lichaamsfuncties die schijnbaar niet aan elkaar gerelateerd zijn.

Wij geven een kort overzicht van de veelzijdigheid van deze merkwaardige stof.

LEVERONTGIFTING EN-HERSTEL

De belangrijkste oorzaak die transplantatie van een zieke lever noodzakelijk maakt is het gebruik van een, als onschuldig voorgesteld, medicijn, dat in elke kliniek aan elke patiënt wordt gegeven: paracetamol, waarvan Dafalgan, de bekendste merknaam is.

Om de oxidatieve stress van paracetamol te verminderen wordt in de eerste plaats een N-adenosylcysteïne (NAC) kuur voorgeschreven samen met een hoge dosis vitamine C.  Het zou een vast gebruik moeten zijn om bij elke dosis paracetamol, glutathion, vitamine C en cysteïne voor te schrijven. Jammer genoeg laten de dokters hun patiënten enorme risico’s lopen door gebrek aan kennis. Ook SAM speelt hier een cruciale rol: mensen bij wie de lever is aangetast door gebruik van pijnstillers of andere toxines, kan S-adenosylmethionine (evenals mariadistel) helpen bij het herstel. Dat betekent dat de schade reversibel is.

SAM is betrokken in de homocysteïnecyclus. Homocysteïne wordt o.a. gebruikt om taurine aan te maken dat een beschermende werking heeft voor de nieren, die door het gebruik van paracetamol ook schade kunnen lijden.

Om de synthese van glutathion (een stof die de lever energie geeft) vlot te doen verlopen is de methylgroep van SAMe noodzakelijk. Daardoor is SAMe niet alleen een goede vrije radicalenvanger (vrije radicalen worden in hoge mate aangemaakt door paracetamol) maar beschermt de lever extra door de aanmaak van glutathion en fosfatidylcholine en beschermt de nieren tegen de schadelijke werking van deze pijnstillergroep.

Of de leverschade is ontstaan door overmatig alcoholgebruik, medicijngebruik, het hepatitis  virus  of een andere oorzaak, SAMe is een blijft een lichaamseigen stof die het gezond maken, of het gezond houden, van de lever bevordert via diverse leverbeschermende stoffen,  zonder bijwerkingen zoals die door toxische medicijnen steeds veroorzaken.

SPIERAANDOENINGEN

Spierdystrofie is een verzamelnaam van een 40-tal aandoeningen die gekenmerkt worden door het verlies van spiermassa, toenemende verzwakking van de spieren onwillekeurige spiercontracties en (hevige) pijn. De oorzaak van de aandoening wordt geacht van  genetische oorsprong te zijn. Intussen is men al meer te weten gekomen en wijkt de genetische stelling langzaam maar zeker.

Deze spiercontracties kunnen het gevolg zijn van een degeneratie van het ruggenmerg waarbij het opvalt dat het merg onvoldoende gemethyleerd wordt. Om het methyleringsproces te ondersteunen en daardoor de degeneratie van het ruggenmerg te stoppen, heeft niet alleen SAMe een bepalende rol maar ook geactiveerd vitamine B12 (methylcobalamine), vitamine B6, foliumzuur en trimethylglycine (betaïne).  

Ook bij amyotrofe laterale sclerose, fibromyalgie, het myofaciale pijnsyndroom en vele andere spieraandoeningen kan SAMe een gunstige invloed uitoefenen op het verloop van de aandoening.

ALZHEIMER

De invloed van SAMe op Alzheimer is onrechtstreeks aangetoond: hersenen van Alzheimer-patiënten bevatten duidelijk minder SAMe en S-adenosylmethionine (-59 tot -79%). Orale of intraveneuze toediening van SAMe een verbetering kunnen brengen in de dementie die gepaard gaat met deze ziekte.

ARTRITIS

In de synoviale vloeistof in de gewrichten van reumatoïde artritispatiënten zijn vaak niet functionele T-cellen te vinden. Dit zou het gevolg zijn van een gebrek aan het cytokine IL-2. Onderzoekers vermoeden dat vrije radicalen de grondslag vormen van dit probleem. Wat wel zeker is, is dat N-acetylcyteïne (NAC) de T-cel activiteit herstelt. Het is eveneens geweten dat NAC het antioxidant glutathion in het lichaam doet toenemen.

Omdat SAMe een precusor (voorloper) is van glutathion kan het ook glutathiontekorten voorkomen of verhelpen. SAMe speelt ook op een ander front een invloedrijke rol in gewrichten. SAMe beschermt de synoviale cellen door de enzymen die kraakbeen afbreken buiten de cel te houden en de kraakbeeneiwitten en proteoglycanen te beschermen die het oppervlak van de gewrichten bedekken.

SAMe weert ook de negatieve effecten van Tumor Necrose Factor (TNF). TNF-a is een pro-inflammatoir cytokine dat in het synoviale vocht (dat dient voor de smering van het gewricht) opgehoopt wordt en vandaaruit kraakbeen af te breken.

De effecten van SAMe op deze aandoeningen zijn evenwaardig aan deze van medicijnen (Non Steroid Anti Inflammation Drugs of NSAID), met dit verschil dat het geen neveneffecten heeft, en intussen effectief de conditie van gewrichten verbetert, wat niet van NSAID’s kan gezegd worden.

SAMe doet ook opbouwend werk door het aantal chondrocyten (kraakbeencellen) en proteoglycanen te doen toenemen. Daardoor wordt het onderliggend proces van de degeneratie van het kraakbeen, dat leidt tot osteoartritis, omgekeerd.

DEPRESSIE

Uit onderzoek is gebleken dat depressieve (en schizofrene) patiënten beduidend minder SAMe in de hersenen hebben dan gezonde mensen omdat er minder methionine adenosyl transferase (MAT) in de hersenen aanwezig is. Dit enzym is nodig voor de aanmaak van SAMe. Manische patiënten hadden daarentegen een teveel aan SAMe.

De werking van SAMe is vergelijkbaar met die van conventionele medicijnen: een vergelijk met tricyclische antidepressiva met SAMe heeft aangetoond dat SAMe even snel en accuraat werkt, maar zonder gewenning en zonder bijverschijnselen, twee eigenschappen die kenmerkend zijn voor anti-depressiva.

Het methyleringseffect van SAMe doet in de hersenen ook serotonine toenemen dat op zijn beurt omgezet kan worden in melatonine: de natuurlijke slaapmolecule van ons lichaam.

DETOXIFICATIE

De lever wordt in zijn detoxificatiefunctie geremd door allerlei ongewenste stoffen afkomstig uit medicijnen of ons milieu (alcohol, zware metalen, diverse chemicaliën…). Onderzoek heeft uitgewezen dat SAMe helpt bij de ‘verwerking’ van deze problemen. Arsenicum, lood, cadmium en andere metalen worden aanzienlijk gereduceerd na inname van SAMe. Het gebruik van SAMe zal onder andere ook de kater na drankmisbruik kunnen verlichten.

BEROERTE

Een hoog homocysteïnepeil verhoogt de kans op beroerte. Om homocysteïne binnen aanvaardbare grenzen te houden is er naast, vitamine B6, B12 en foliumzuur ook nood aan methyldonoren zoals trimethylglycine en SAMe. SAMe controleert de overmaat aan fibrinogeen die door homocysteïne aangemaakt wordt. Een teveel aan fibrinogeen kan leiden tot bloedklonters die verantwoordelijk zijn voor beroerte.

ANDERE

De veelzijdigheid van SAMe strekt zich uit over nog meer domeinen dan hierboven genoemd. Zo speelt SAMe ook een rol in

·         het bestrijden van lipidoxidatie waardoor o.a.een goede werking van de celwand mogelijk wordt

·         de toename van ATP en cAMP, waardoor het energiepeil van het lichaam toeneemt

·         het controleren van lactaat, waardoor verzuring van weefsels wordt gecontroleerd.

 BESLUIT

SAMe is een veilige orthomoleculaire stof die tal van lichaamsfuncties ondersteunt en daardoor talrijke effecten heeft in het lichaam.

Voorzichtigheid is evenwel geboden bij

·         mensen met bipolair syndroom, waar de manische fase kan versterkt worden.

·         Longpatiënten die pneumocystis carinnii besmetting hebben opgelopen (komt vaker voor bij AIDS-patiënten), omdat deze schimmel SAMe gebruikt als voedsel.

·         Aangezien SAMe betrokken is in de homocysteïne cyclus is het aan te bevelen het homocysteïnepeil op te volgen.